جلب به دادرسی چیست؟ | شرایط، مراحل و آثار حقوقی

جلب به دادرسی،شرایط، مراحل و آثار حقوقی

در جریان رسیدگی به دعاوی حقوقی یا کیفری، گاهی لازم می‌شود شخصی به پرونده‌ای که در حال رسیدگی است اضافه شود. این وضعیت در اصطلاح حقوقی «جلب به دادرسی» نام دارد. موضوع جلب به دادرسی به‌ویژه در پرونده‌هایی که چندین نفر به‌نوعی با موضوع دعوا مرتبط هستند، کاربرد دارد و می‌تواند تأثیر زیادی در نتیجه‌ی نهایی پرونده داشته باشد.

در این مقاله از فروکیل به بررسی کامل جلب به دادرسی، تفاوت آن با ورود ثالث و همچنین شرایط و مراحل آن خواهیم پرداخت.

جلب به دادرسی چیست؟

جلب به دادرسی فرآیندی است که طی آن یکی از طرفین دعوا (اعم از خواهان یا خوانده) درخواست می‌کند شخص دیگری که در پرونده دخالت ندارد، به عنوان طرف دعوا وارد رسیدگی شود. این جلب ممکن است به‌دلیل مسئولیت احتمالی فرد جدید در موضوع دعوا یا تأثیرگذاری او در تصمیم نهایی دادگاه صورت گیرد،برای دانستن جزئیات بیشتر از ما مشاوره حقوقی رایگان دریافت نمایید.

انواع جلب به دادرسی

جلب به دادرسی در دو دسته کلی قابل بررسی است:

۱. جلب اشخاص ثالث به درخواست یکی از طرفین

در این نوع، یکی از طرفین دعوا (معمولاً خوانده) با استناد به ماده ۱۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی، فردی را جلب می‌کند که معتقد است مسئول اصلی دعوا است یا در قبال او حق رجوع دارد.

مثال: فرض کنید فرد «الف» از «ب» بابت خسارت مالی شکایت کرده است. «ب» معتقد است که مسئولیت این خسارت با فرد «ج» بوده و او باید پاسخ‌گو باشد. در این حالت، «ب» می‌تواند تقاضای جلب «ج» به دادرسی را مطرح کند.

۲. جلب به‌موجب دستور دادگاه

در برخی موارد نیز دادگاه رأساً و بدون درخواست طرفین، به دلیل لزوم حضور فردی برای روشن شدن حقیقت یا صدور رأی صحیح، دستور جلب او را صادر می‌کند.

تفاوت جلب ثالث با ورود ثالث

گاهی جلب به دادرسی با ورود ثالث اشتباه گرفته می‌شود، در حالی که این دو تفاوت‌های اساسی دارند:

ویژگی جلب به دادرسی ورود ثالث

درخواست‌کننده یکی از طرفین دعوا یا دادگاه شخص ثالث (از بیرون دعوا)
زمان طرح در جریان رسیدگی تا پایان نخستین جلسه رسیدگی
هدف انتقال مسئولیت یا اثبات بی‌گناهی دفاع از منافع شخصی در دعوا
آثار شخص جلب‌شده باید وارد دعوا شود ورود ثالث اختیاری است و دادگاه بررسی می‌کند

شرایط جلب به دادرسی

برای جلب شخص ثالث به دادرسی، باید شرایط زیر وجود داشته باشد:

۱. وجود ارتباط حقوقی با موضوع دعوا: شخص جلب‌شده باید به‌نحوی با دعوا مرتبط باشد.
۲. طرح درخواست در مهلت قانونی: درخواست جلب باید پیش از پایان اولین جلسه دادرسی ارائه شود.
۳. ارائه دادخواست جداگانه: فردی که خواستار جلب است، باید دادخواست جدیدی علیه شخص ثالث تنظیم و به دادگاه ارائه دهد.
۴. ابلاغ صحیح: شخص جلب‌شده باید به‌طور رسمی از طریق دفتر دادگاه به دادرسی دعوت شود.

مراحل جلب به دادرسی

جلب به دادرسی فرآیندی قانونی دارد که باید با رعایت مراحل زیر انجام شود:

مرحله ۱: تنظیم دادخواست جلب

در این مرحله، طرف دعوا دادخواست خود را علیه شخص ثالث تنظیم می‌کند. این دادخواست باید شامل مشخصات کامل طرفین، دلایل جلب، و موضوع درخواست باشد.

مرحله ۲: ثبت دادخواست

دادخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شده و به دادگاه رسیدگی‌کننده به پرونده اصلی ارسال می‌شود.

مرحله ۳: بررسی دادگاه

دادگاه بررسی می‌کند که آیا جلب شرایط قانونی را دارد یا خیر. در صورت تأیید، دستور ابلاغ به شخص ثالث صادر می‌شود.

مرحله ۴: ورود شخص ثالث به دعوا

در صورت پذیرش جلب، شخص ثالث به‌عنوان خوانده جدید در پرونده وارد می‌شود و دادگاه دعوا را با حضور او ادامه می‌دهد.

آثار جلب به دادرسی

ورود شخص ثالث به دادرسی آثار متعددی دارد که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تغییر در ساختار دعوا: با ورود شخص جدید، روابط حقوقی موجود بین طرفین ممکن است تغییر کند.

امکان صدور رأی مشترک: دادگاه می‌تواند در مورد طرف اصلی و شخص جلب‌شده به‌صورت هم‌زمان تصمیم‌گیری کند.

تسهیل رجوع حقوقی: در صورتی که خوانده محکوم شود، می‌تواند برای جبران خسارت به شخص ثالث رجوع کند.

پیشگیری از دعاوی بعدی: با حضور تمامی اشخاص ذی‌نفع، احتمال طرح دعاوی موازی یا جدید کاهش می‌یابد.

آیا جلب به دادرسی همیشه پذیرفته می‌شود؟

خیر. دادگاه تنها در صورتی جلب را می‌پذیرد که دلایل و مدارک کافی برای ارتباط شخص ثالث با دعوا وجود داشته باشد. در غیر این صورت، دادگاه قرار رد جلب صادر می‌کند.

نکات مهم درباره جلب به دادرسی

جلب فقط تا پایان اولین جلسه دادرسی امکان‌پذیر است.

دادخواست جلب باید با رعایت تمام شرایط دادخواست اصلی تهیه شود.

شخص جلب‌شده نیز حق دارد از خود دفاع کند و حتی متقابلاً دعوا مطرح نماید.

در دعاوی کیفری نیز امکان جلب افراد وجود دارد؛ مثلاً در مواردی که متهم معتقد است شریک یا هم‌دستی داشته.

جمع‌بندی

جلب به دادرسی ابزاری مهم برای تضمین دادرسی عادلانه و حضور تمام افراد مؤثر در دعواست. این نهاد حقوقی به طرفین دعوا کمک می‌کند تا مسئولیت‌ها را به درستی مشخص کنند و از اطاله دادرسی در پرونده‌های دیگر جلوگیری شود. با این حال، اجرای صحیح آن نیازمند شناخت دقیق شرایط قانونی و مراحل دادرسی است.

اگر درگیر پرونده‌ای هستید که احتمال دخالت اشخاص ثالث در آن وجود دارد، مشاوره با وکیل متخصص می‌تواند بهترین راهکار برای استفاده از ظرفیت قانونی جلب به دادرسی باشد. در دفتر حقوقی فروکیل با همراهی وکلای با تجربه، می‌توانید از این ابزار مهم برای پیشبرد حقوق خود استفاده کنید.