اعتبار اقرار در صورتجلسه دادگاه | اقرار در پرونده های دیگر ،معتبر یا نامعتبر؟

اقرار یکی از مهم‌ترین ادله در حقوق ایران محسوب می‌شود و نقش کلیدی در اثبات ادعاها دارد. در پرونده‌های حقوقی و کیفری، زمانی که یک طرف دعوی، امری را به طور صریح بپذیرد، این پذیرش می‌تواند در روند دادرسی تأثیر مستقیم داشته باشد. اما اعتبار اقرار در صورتجلسه دادگاه همیشه قطعی نیست و شرایط خاصی برای اعتبار یا عدم اعتبار آن وجود دارد. در این مقاله به بررسی دقیق اقرار در پرونده‌های مختلف و عوامل مؤثر بر اعتبار آن پرداخته‌ایم.

۱. تعریف اقرار

در حقوق ایران، اقرار به معنای پذیرش صریح یا ضمنی حقیقی یا قراردادی از سوی شخص در دادگاه یا مراجع قانونی است. مطابق ماده ۲۰۲قانون آیین دادرسی مدنی، اقرار به هر حقی که فرد می‌پذیرد، «قابل استناد» است و در حکم دلیل محسوب می‌شود.
اقرار می‌تواند به دو صورت مطرح شود:

اقرار شفاهی: در جریان دادرسی و در صورتجلسه دادگاه ثبت می‌شود.
اقرار کتبی: در اسناد و مدارک رسمی یا غیررسمی به ثبت رسیده باشد.

۲. اعتبار اقرار در صورتجلسه دادگاه

یکی از مهم‌ترین نکات درباره اقرار، اعتبار آن در صورتجلسه دادگاه است. در قانون آیین دادرسی مدنی و کیفری، اقرار ثبت‌شده در صورتجلسه دادگاه تا زمانی که تحت اجبار یا تهدید نباشد، معتبر و قابل استناد است.
برای اینکه اقرار معتبر شناخته شود، باید شرایط زیر رعایت شود:

اقرار داوطلبانه باشد. اگر تحت فشار، تهدید یا اکراه باشد، از اعتبار ساقط است.

فرد اقرارکننده اهلیت قانونی داشته باشد. یعنی بالغ و عاقل باشد.

اقرار باید مشخص و قابل فهم باشد و به نحوی واضح بیان شود.

به این ترتیب، اقرار ثبت شده در صورتجلسه دادگاه در پرونده فعلی معمولاً قابل استناد است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

۳. اقرار در پرونده‌های دیگر: اعتبار و عدم اعتبار

یکی از سؤالات متداول مراجعین و حقوق‌دانان این است که آیا اقراری که در پرونده دیگری ثبت شده است، در پرونده فعلی اعتبار دارد یا خیر؟

۳-۱. موارد اعتبار اقرار در پرونده دیگر

اگر اقرار در پرونده دیگر صریح و مستند باشد و فرد آن را به طور داوطلبانه پذیرفته باشد، ممکن است به عنوان دلیل در پرونده فعلی نیز مورد استناد قرار گیرد.
به ویژه زمانی که موضوع پرونده‌ها مشابه یا مرتبط باشد، دادگاه می‌تواند از آن اقرار به عنوان مدرک استفاده کند.

۳-۲. موارد عدم اعتبار اقرار در پرونده دیگر

اگر اقرار در پرونده دیگر با تهدید یا اکراه صورت گرفته باشد، در پرونده فعلی فاقد اعتبار است.
اقرارهایی که ابهام‌آمیز، غیرمشخص یا کلی باشند، در پرونده‌های بعدی قابل استناد نیستند.
همچنین اقرارهایی که موضوع و ماهیتشان با پرونده فعلی متفاوت باشد، اثر قانونی ندارند.
برای مطالعه بیشتر درباره شرایط اقرار می‌توانید به مقاله اقرار لینک شده مراجعه کنید.

۴. نقش وکیل در بررسی اقرار

وجود یک وکیل متخصص می‌تواند نقش حیاتی در بررسی اعتبار اقرار در صورتجلسه دادگاه ایفا کند. وکیل می‌تواند:

اقرارهای ثبت شده در پرونده‌های دیگر را بررسی و تحلیل کند.
در صورت وجود ایراد، اعتراض قانونی به اقرار ثبت‌شده را تنظیم نماید.
به موکل در ارائه دفاعیه مناسب و بهره‌گیری از حقوق قانونی کمک کند.

برای دریافت مشاوره تخصصی، می‌توانید از خدمات مشاوره وکیل کیفری و مشاوره وکیل رایگان استفاده کنید.

۵. نکات مهم درباره اعتبار اقرار

۱. اقرار ضمنی و صریح: اقرار صریح در صورتجلسه دادگاه از اعتبار بالاتری برخوردار است. اقرار ضمنی در برخی موارد نیاز به تفسیر دادگاه دارد.
۲. اثبات اکراه یا فشار: اگر ثابت شود اقرار تحت فشار بوده، دادگاه آن را باطل می‌کند.
3. محدودیت موضوعی: اقرار فقط در موضوعی معتبر است که فرد آن را پذیرفته است؛ اقرار به موضوع دیگر قابل تعمیم نیست.
4. ثبت در صورتجلسه رسمی: اقرار ثبت‌شده در صورتجلسه رسمی دادگاه بیشتر اعتبار دارد تا اقرار شفاهی در خارج از دادگاه.

۶. نمونه کاربرد عملی

فرض کنید شخصی در پرونده قبلی ادعا کرده که مبلغی به دیگری بدهکار است و این بدهی را پذیرفته است. حال در پرونده جدید، ادعای مشابه یا مرتبط مطرح می‌شود. در این شرایط:
اگر اقرار قبلی صریح، داوطلبانه و مستند باشد، دادگاه ممکن است از آن به عنوان دلیل استفاده کند.

اگر اقرار قبلی مبهم یا تحت تهدید بوده باشد، دادگاه آن را نادیده می‌گیرد.
وجود یک وکیل خبره می‌تواند به تشخیص این تفاوت و ارائه دفاع مناسب کمک کند.

۷. جمع‌بندی

اقرار یکی از مهم‌ترین ابزارهای اثبات در دادگاه است و اعتبار اقرار در صورتجلسه دادگاه تابع شرایط خاص قانونی است. به طور کلی:

اقرار در پرونده فعلی، اگر داوطلبانه و شفاف باشد، معتبر است.
اقرار در پرونده‌های دیگر، تنها در شرایط خاص و مرتبط با موضوع، قابلیت استناد دارد.
مواردی مثل اکراه، ابهام یا تفاوت موضوع، موجب عدم اعتبار اقرار می‌شوند.

بهره‌گیری از مشاوره وکیل کیفری و وکیل رایگان می‌تواند در استناد یا اعتراض به اقرارها بسیار مفید باشد.

۸. سوالات متداول

اقرار در پرونده دیگری که با پرونده فعلی مرتبط نیست، معتبر است؟
خیر، اقرار فقط در موضوع مشابه یا مرتبط قابل استناد است.

آیا اقرار کتبی ارزش بیشتری نسبت به اقرار شفاهی دارد؟
بله، اقرار کتبی ثبت‌شده در اسناد رسمی یا صورتجلسه دادگاه معتبرتر است.

اگر اقرار تحت تهدید باشد، چه باید کرد؟
در این صورت می‌توان با کمک مشاوره وکیل رایگان، اعتراض قانونی ثبت کرد و اقرار را از درجه اعتبار ساقط نمود.

لینک‌ها

لینک مرتبط: مشاوره وکیل کیفری کرج
لینک مرتبط: مشاوره وکیل تلفنی ۲۴ ساعته رایگان تهران
لینک مرتبط: سوال از وکیل رایگان