فسخ قرارداد کار | شرایط، ضوابط و نکات قانونی – گروه وکلای فروکیل

قرارداد کار به عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد حقوقی در روابط میان کارگر و کارفرما شناخته می‌شود. این قرارداد مبنای حقوق و تکالیف طرفین بوده و هرگونه تغییر یا خاتمه آن، آثار حقوقی قابل توجهی به دنبال دارد. یکی از موضوعاتی که همواره محل اختلاف میان طرفین است، فسخ قرارداد کار می‌باشد. فسخ زمانی مطرح می‌شود که یکی از طرفین قصد داشته باشد به صورت یک‌جانبه یا بر اساس شرایط قانونی، رابطه کاری را خاتمه دهد. در این مقاله از گروه وکلای فروکیل به طور کامل شرایط و آثار فسخ قرارداد کار را بررسی می‌کنیم.

فسخ قرارداد کار چیست؟

فسخ در لغت به معنای برهم زدن و از بین بردن یک قرارداد است. در حوزه روابط کار، فسخ قرارداد کار به معنای پایان دادن به رابطه کاری پیش از موعد یا بدون توافق دو طرف می‌باشد. گاهی کارفرما و کارگر در ابتدای قرارداد شرایط فسخ را پیش‌بینی می‌کنند و گاهی نیز قانون کار چارچوب مشخصی برای فسخ در نظر گرفته است.

دلایل فسخ قرارداد کار از سوی کارفرما

قانون کار ایران محدودیت‌های خاصی برای کارفرما در نظر گرفته است تا از تضییع حقوق کارگر جلوگیری شود. کارفرما تنها در شرایط مشخص حق فسخ قرارداد کار را دارد:

۱. قصور یا کوتاهی کارگر:

اگر کارگر در انجام وظایف محوله کوتاهی کند و این امر منجر به خسارت شود.

2. نقض آیین‌نامه‌های انضباطی کارگاه:

در صورتی که تخلف کارگر مستند و اثبات شده باشد.

3. غیبت‌های مکرر و غیرموجه:

غیبت بدون دلیل و تکرار آن می‌تواند یکی از دلایل قانونی فسخ قرارداد کار باشد.

4. از دست دادن صلاحیت‌های حرفه‌ای یا مدارک لازم:

اگر کارگر به دلیل سلب صلاحیت نتواند وظایف خود را ادامه دهد.

کارفرما موظف است دلایل فسخ را به تأیید شورای اسلامی کار یا هیأت تشخیص اداره کار برساند.

دلایل فسخ قرارداد کار از سوی کارگر

از سوی دیگر، کارگر نیز در شرایطی حق دارد قرارداد را فسخ کند. مواردی از این دست عبارتند از:

۱. نپرداختن حقوق و مزایا توسط کارفرما

2. تهدید سلامت و امنیت شغلی (مثل نبود ایمنی در محیط کار)

3. نقض مکرر تعهدات کارفرما مانند بیمه نکردن کارگر یا پرداخت نکردن حق سنوات.

4. رفتارهای غیرقانونی کارفرما مانند توهین، آزار یا اخراج غیرقانونی.

در چنین شرایطی کارگر می‌تواند با ارائه مدارک لازم به اداره کار مراجعه کرده و درخواست فسخ قرارداد کار را مطرح کند و یا از یک وکیل متخصص در امور کار مشاوره بگیرد.

تفاوت فسخ قرارداد کار با استعفا

بسیاری از افراد فسخ قرارداد کار را با استعفا یکی می‌دانند، در حالی که این دو موضوع متفاوت هستند. استعفا زمانی رخ می‌دهد که کارگر به صورت داوطلبانه و با ارائه درخواست کتبی، خواستار پایان همکاری شود. طبق قانون، کارگر باید یک ماه قبل از ترک کار استعفا را اعلام کند.
اما فسخ قرارداد کار ممکن است از سوی هر یک از طرفین و به استناد دلایل قانونی صورت گیرد و گاهی حتی بدون رضایت طرف مقابل انجام می‌شود.

مراحل قانونی فسخ قرارداد کار

برای جلوگیری از مشکلات حقوقی و دعاوی احتمالی، فسخ قرارداد کار باید از مسیر قانونی پیگیری شود:

۱. اعلام کتبی فسخ توسط طرفی که خواستار فسخ است.

2. ارائه دلایل قانونی و مستندات لازم.

3. ارجاع پرونده به هیأت تشخیص اداره کار در صورت بروز اختلاف.

4. صدور رأی قطعی توسط هیأت حل اختلاف اداره کار.

این مراحل کمک می‌کند فسخ قرارداد کار به‌صورت صحیح انجام شود و از بروز دعاوی سنگین جلوگیری گردد.

آثار فسخ قرارداد کار

فسخ قرارداد پیامدهایی برای طرفین به دنبال دارد که آگاهی از آنها ضروری است:

پرداخت حقوق معوقه:

کارفرما موظف است تمام مطالبات تا روز فسخ را پرداخت کند.

حق سنوات و مزایا:

در صورت فسخ قانونی، کارگر مستحق دریافت سنوات و مزایای پایان کار خواهد بود.

جبران خسارت:

اگر فسخ قرارداد کار بدون دلیل موجه انجام شود، طرف متضرر حق مطالبه خسارت دارد.

بیمه و سوابق کاری:

فسخ بر نحوه محاسبه بیمه و سوابق کارگر نیز اثرگذار خواهد بود.

فسخ قرارداد کار موقت و دائم

قراردادهای کار در ایران به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

قرارداد کار موقت:

معمولاً برای مدت محدود بسته می‌شود و فسخ آن تابع شرایط مندرج در قرارداد است.

قرارداد کار دائم:

فسخ این نوع قرارداد دشوارتر است و نیاز به دلایل محکم قانونی دارد.

بنابراین آگاهی از نوع قرارداد، در نحوه فسخ و حقوق طرفین بسیار تعیین‌کننده خواهد بود.

نقش وکیل در فسخ قرارداد کار

یکی از نکات مهمی که افراد باید بدانند، نقش وکیل اداره کار در فرآیند فسخ است. حضور وکیل متخصص می‌تواند به دلایل زیر اهمیت زیادی داشته باشد:

تنظیم دادخواست صحیح و مستند برای اداره کار

دفاع حقوقی در جلسات هیأت تشخیص و حل اختلاف

پیگیری حقوق مالی و بیمه‌ای کارگر یا کارفرما

جلوگیری از تضییع حقوق طرفین

گروه وکلای فروکیل با داشتن تجربه تخصصی در دعاوی کار و کارگر–کارفرما، آماده ارائه مشاوره و وکالت در پرونده‌های فسخ قرارداد کار می‌باشد.

جمع‌بندی

فسخ قرارداد کار یکی از پیچیده‌ترین مسائل حقوق کار است که در صورت عدم رعایت مقررات می‌تواند منجر به بروز اختلافات جدی شود. چه کارگر باشید و چه کارفرما، لازم است با شرایط فسخ آشنا شوید و پیش از هر اقدامی از مشاوره حقوقی بهره ببرید. استفاده از خدمات یک وکیل متخصص در اداره کار می‌تواند مسیر قانونی فسخ را برای شما هموار سازد و مانع از بروز خسارت‌های سنگین شود.

گروه وکلای فروکیل با سابقه‌ای موفق در حوزه دعاوی کار، بهترین همراه شما در پرونده‌های مرتبط با فسخ قرارداد کار خواهد بود.