معامله معارض | ملک دارای معارض و نحوه شکایت

معامله معارض یکی از مهم‌ترین دعاوی ملکی در حقوق ایران است که اغلب در ارتباط با املاک به وجود می‌آید. این نوع معامله زمانی رخ می‌دهد که یک ملک واحد به صورت متعارض به چند نفر فروخته شود یا قراردادهای متفاوتی درباره آن تنظیم گردد. در این مقاله از گروه وکلای فروکیل به بررسی مفهوم معامله معارض، ملک دارای معارض و نحوه شکایت در چنین مواردی می‌پردازیم.

معامله معارض چیست؟

طبق ماده ۱۱۷ قانون ثبت، معامله معارض زمانی شکل می‌گیرد که یک شخص، نسبت به ملک غیرمنقولی مانند زمین یا آپارتمان، بیش از یک قرارداد متعارض منعقد کند.

مثال معامله معارض:

فروشنده ابتدا یک آپارتمان را با قولنامه عادی به خریدار اول می‌فروشد.

سپس همان ملک را با سند رسمی در دفترخانه به خریدار دوم منتقل می‌کند.

در این حالت، معامله دوم مصداق معامله معارض است و خریدار اول می‌تواند شکایت کند.

ملک دارای معارض چه ویژگی‌هایی دارد؟

زمانی که نسبت به یک ملک چند معامله مختلف انجام شده باشد، آن ملک به عنوان ملک دارای معارض شناخته می‌شود.
مهم‌ترین ویژگی‌های ملک دارای معارض عبارت است از:

وجود چند قرارداد فروش یا انتقال برای یک ملک واحد

بی‌اطلاعی یا آگاهی خریداران بعدی از معامله قبلی

سوءنیت فروشنده در فروش مکرر ملک

آثار حقوقی معامله معارض

وقوع معامله معارض پیامدهای حقوقی و کیفری مهمی دارد:

۱. ابطال معاملات بعدی:

در صورت اثبات معامله معارض، قراردادهای بعدی باطل می‌شوند.

۲. مسئولیت کیفری فروشنده:

فروشنده ممکن است به مجازات حبس از سه تا ده سال محکوم گردد.

۳. حق شکایت خریدار:

خریدار اولیه می‌تواند برای اثبات مالکیت خود طرح دعوا نماید.

نحوه شکایت در معامله معارض

اگر با ملک دارای معارض مواجه شدید، باید بلافاصله اقدامات قانونی لازم را انجام دهید. مراحل شکایت به شرح زیر است:

۱. طرح دادخواست حقوقی

خریدار اول می‌تواند دادخواستی برای ابطال معامله دوم و اثبات مالکیت خود در دادگاه مطرح کند. مدارکی مانند مبایعه‌نامه، رسید پرداخت وجه و شهادت شهود قابل استناد هستند.

۲. شکایت کیفری

از آنجا که معامله معارض یک جرم کیفری نیز محسوب می‌شود، شاکی می‌تواند علیه فروشنده شکایت کیفری مطرح کند.

۳. دستور موقت

برای جلوگیری از نقل و انتقال دوباره ملک، می‌توان از دادگاه تقاضای دستور موقت کرد تا ملک تا زمان رسیدگی نهایی توقیف شود.

نقش وکیل در دعاوی معامله معارض

پرونده‌های مرتبط با معامله معارض پیچیدگی زیادی دارند و نیازمند دانش دقیق از قوانین ثبت و رویه قضایی هستند. حضور یک وکیل ملکی متخصص در این دعاوی، می‌تواند روند پرونده را تسهیل کرده و شانس موفقیت را افزایش دهد. وکیل با بررسی دقیق اسناد و طرح شکایت مناسب، مانع از تضییع حقوق خریدار می‌شود

پرسش‌های متداول درباره معامله معارض

۱.تفاوت معامله معارض با فروش مال غیر چیست؟

در معامله معارض فروشنده مالک است ولی ملک را چند بار می‌فروشد.

در فروش مال غیر فروشنده مالک نیست و ملکی را که متعلق به دیگری است منتقل می‌کند.

۲.آیا خریدار دوم هم مجازات می‌شود؟

اگر خریدار دوم از وجود معامله قبلی بی‌اطلاع باشد، مجازات نمی‌شود. اما در صورت اطلاع و مشارکت در معامله معارض، او نیز شریک جرم محسوب خواهد شد.

۳.در معامله معارض، اولویت با کدام خریدار است؟

طبق قانون، اولویت با کسی است که سند رسمی زودتر ثبت کرده باشد. اما خریدار اول می‌تواند با ارائه مدارک خود در دادگاه معامله دوم را باطل کند.

۴.مجازات معامله معارض چیست؟

بر اساس قانون ثبت، مرتکب معامله معارض به حبس سه تا ده سال محکوم می‌شود و معاملات بعدی نیز باطل خواهد شد.

۵.بهترین اقدام هنگام مواجهه با ملک دارای معارض چیست؟

مناسب‌ترین اقدام، مراجعه سریع به یک وکیل متخصص در دعاوی ملکی است تا همزمان اقدام حقوقی و کیفری انجام شود. همچنین گرفتن دستور موقت مانع از فروش دوباره ملک می‌شود.

جمع‌بندی

معامله معارض یکی از جدی‌ترین مشکلات حقوقی در حوزه املاک است و معمولاً خسارت‌های سنگینی برای خریداران ایجاد می‌کند. در صورت مواجهه با ملک دارای معارض، می‌توان از طریق دادگاه حقوقی و کیفری علیه فروشنده طرح شکایت کرد. حضور یک وکیل ملکی متخصص از گروه وکلای فروکیل می‌تواند روند رسیدگی به پرونده را تسهیل کرده و از تضییع حقوق خریدار جلوگیری کند.