شیربها در قانون وجود دارد؟ بررسی مسائل پیرامون آن

شیربها یکی از رسوم قدیمی در برخی مناطق ایران است که هنگام ازدواج، خانواده داماد مبلغی را به خانواده عروس پرداخت می‌کنند. با وجود رواج این رسم، همواره این پرسش مطرح می‌شود که آیا شیربها از نظر قانون ایران اعتبار دارد؟ در صورت برهم خوردن نامزدی یا وقوع طلاق، آیا امکان مطالبه و استرداد شیربها وجود دارد؟ همچنین تفاوت شیربها با مهریه چیست و دادگاه‌ها در این خصوص چه رویکردی دارند؟

از آنجا که قانون مدنی به طور مستقیم مقررات مستقلی درباره شیربها وضع نکرده است، بررسی وضعیت حقوقی آن نیازمند توجه به قواعد عمومی قراردادها، عرف، رویه قضایی و توافق طرفین است. در این مقاله، مفهوم شیربها، مبنای قانونی آن، شرایط مطالبه یا استرداد، تفاوت آن با مهریه و مهم‌ترین نکات حقوقی مرتبط را به زبانی ساده و مستند بررسی خواهیم کرد تا پاسخ ابهامات رایج در این زمینه روشن شود.

شیربها چیست؟

ازدواج در هر کشوری رسم و رسوم خاص خود را دارد و در ایران نیز جدا از دیگر کشورها نیست یکی از همین رسم و رسوم‌ها در ایران قدیم ، پرداختن شیربها بوده است که امروزه پرداخت آن در اکثر مناطق واجب نیست اما بسیاری از خانواده‌ها همچنان پرداخت شیر برای یکی از مهم‌ ترین رسومات ازدواج می‌دانند. شیربها در واقع پولی است که قبل از مراسم ازدواج علاوه بر مهریه از طرف داماد به خانواده عروس پرداخت میشود تا در تهیه جهیزیه از آن استفاده کند البته گاهی اوقات داماد به جای پرداختن مبلغ نقدی اقلامی از جهیزیه را تهیه میکند و این توافقی خواهد بود بین طرفین.

آیا شیربها در قانون آمده است؟

از نظر قانونی در پرداخت شیربها در قانون الزام یا اجباری وجود ندارد و این امر کاملاً بر عهده خانواده‌های زوجین قرار دارد و اگر مایل باشند می‌توانند با توجه به رسم و رسومات خود شیربها را در نظر بگیرند یا نگیرند. اما اگر توافق به پرداخت ان بکنند باید پرداخت شود به هر نحوی که بینشان توافق شده باشد.

آیا با توجه به اینکه شیربها در قانون نیامده ضمانت اجرایی برای آن وجود دارد؟

برای ‌مشکلات و پرونده‌های پیرامون شیربها فقط عرف و قصد و نیت طرفین در نظر گرفته می‌شود زیرا مبحث شیربها در قانون نیامده و قاضی با توجه به قصد طرفین و عرف و شرایط موجود و با استناد به قوانین عمومی و خصوصی ردادها اراده طرفین را تحلیل می‌کند و با توجه به مدارک موجود حکم می‌دهد.

تفاوت مهریه و شیربها در قانون چیست؟

بین دو موضوع شیربها و مهریه تفاوت وجود دارد و مهریه در قانون آمده و فرد ملزم به پرداخت آن می‌باشد و بابت عدم پرداخت نیز وصف کیفری و حقوقی  در نظر می‌گیرند اما شیربها با توجه به اینکه در قانون نیامده و یک رسم و رسوم عرفی است غیر قابل الزام است. برای آشنایی با وکیل مهریه می توانید به لینک مربوطه مراجعه کنید.

شیربها در قانون به چه نوع تعیین و دریافت می‌شود؟

نحوه تعیین شیربها در قانون نیامده اما به صورت عرفی به دو صورت تعیین می‌شود:

1. شیربها جزئی از مهریه: والدین دختر مبلغی از داماد می‌گیرند تا برای عروس جهیزیه بخرند این مبلغ جزئی از مهریه می‌باشد و مالک اصلی آن دختر می‌باشد و اجناس خریداری شده با این مبلغ نیز در مالکیت دختر است و هرگونه دخل و تصرف در آن باید با اجازه وی صورت بپذیرد.
2. شیربها به علاوه بر مهریه: در این حالت والدین دختر مبلغی را به علاوه مهریه از داماد می‌گیرند در این مورد اگر داماد رضایت نداشته باشد باطل است و پول دریافتی از لحاظ شرعی حرام است.

آیا بعد از به هم خوردن ازدواج شیربهاها در قانون قابل استرداد است؟

اگر داماد شیربها را به عنوان هبه و پیشکش بدهد و خانواده عروس با آن جهیزیه خریده باشند جهیزیه متعلق به عروس است اما اگر هدیه نباشد و قصد پرداخت آن تهیه جهیزیه باشد جهیزیه مال داماد است. البته به دلیل اینکه شیربها در قانون نیامده به این دلیل ‌ که سنت های متفاوتی وجود دارد در صورت وجود آمدن شک و شبهه به عرف عادت محل مراجعه می‌شود. اگر زنی بخواهد طلاق بگیرد همسرش شیربها را مصالحه نکرده باشد می‌توان شیربها را پس بگیرد اگر در عقد جزئی از مهریه در نظر گرفته شود حکم مهریه را دارد.

با توجه به اینکه شیربها در قانون نیومده بعد از جدایی زوجین زوجه چگونه می‌تواند مطالبه کند؟

به اجرا گذاشتن شیربها از طرف زوجه تنها زمانی عملی است که طبق توافق طرفین پرداخت شیربها در هر شرایطی از طرف داماد تایید شده باشد اگر داماد این موضوع را تایید کرده باشد حتی در صورت جدایی نیز ملزم به پرداخت مبلغ به عروس می‌باشد. پس در واقع شیربها در قانون تعریف خاصی ندارد و الزلمی به وجود و در نظر گرفتن ان به عنوان شرط ضمن عقد یا یکی از شرایط ازدواج وجود ندارد . اما زمانی که زوجین توافق کردند طبق توافق شان باید پرداخت شود  و در اینجاست که قانون با توجه به توافق و قراردادشان  زوج را ملزم به پرداخت و اجرای ان میکند

شیربها و مسائل پیرامون آن در گروه وکلای فروکیل

با توجه به اینکه مبحث شیربها در قانون نیامده و عرف و رسم و رسوم مناطق مختلف ایران متفاوت است مبحث شیربها می‌تواند دارای پیچیدگی‌های زیادی باشد. زمانی که شما دچار چالش و مشکلی در این زمینه شدید شما می‌توانید به گروه وکلای فروکیل مراجعه نمایید زیرا این گروه با استفاده از وکلای با سابقه و تجربه بالا در امور خانواده و سایر امور شما را یاری خواهند کرد. برای اطلاعات بیشتر با شماره مشاوره حقوقی رایگان ما ارتباط بگیرید.

پرداخت شیر بها در اسلام

در اسلام به موضوع شیربها بعنوان یک تکلیف شرعی اشاره ای نشده اما اگر مرد قبل از عقد با پرداخت شیربها موافقت نموده باید آن را بپردازد

هدف از پرداخت و دریافت شیربها

در برخی از اقوام پرداخت و دریافت شیربها مرسوم می باشد تا از این طریق بابت تهیه جهیزیه به خانواده دختر کمک شود و یا از والدین عروس قدردانی گردد

نحوه محاسبه شیربها چگونه است

تعیین مبلغ شیربها بستگی به توافق طرفین می باشد ، در قانون و شرع فقط به این مطلب اشاره شده که در صورت توافق باید مبلغ تعیین شده را به خانواده دختر پرداخت شود

خلاصه مطلب

مبحث شیربها در قانون تعریف خاصی ندارد و در قانون ایران در رابطه با شیربها  صحبتی نشده است اما در عرف و رسم و رسومات برخی از مناطق ایران و خانواده‌های ایرانی این امر وجود دارد. به همین دلیل اگر چالشی در این مورد به وجود بیاید قاضی به عرف و مدارک موجود برای تحلیل پرونده و صدور حکم مراجعه می‌کند.

در هر صورت به صورت خلاصه وار باید بگوییم که اینکه شیربها در قانون نیامده دلیل بر این نیست که از نظر مطالبه و دریافت امکان‌پذیر نباشد. و با توجه به توافقی که بین زوجین قبل از ازدواج صورت می‌گیرد شیربها قابل مطالبه و دریافت است. قانون تعیین شیربها را اجباری نمی داند اما اگر طبق عرف و رسم و رسوم خانواده ها تعیین شد و توافق شد قانون برای دریافت و اجرای ان به زوجه کمک خواهد کرد و زوج را الزام به پرداخت میکند.

نویسنده: گروه وکلای فروکیل